|
Gelijke onderwijskansen zijn een zaak voor iedereen.
 Uit een recent onderzoek van de Plantijn Hogeschool blijkt dat drie basisscholen op tien met een burn-out kampen. Scholen in Vlaanderen worden steeds meer met een divers leerlingenpubliek geconfronteerd. Vaak gaat het om maatschappelijk kwetsbare leerlingen, die met meerdere problemen kampen, zoals gedragsstoornissen, taalachterstand of socio-economische moeilijkheden in het gezin. Leerkrachten geraken hierdoor overbevraagd. Deze situatie legt een zware hypotheek op de onderwijskansen van deze leerlingen. Samenlevingsopbouw vindt dit onaanvaardbaar. Het onderwijs alleen kan en moet niet alle maatschappelijke problemen oplossen. Gelijke onderwijskansen zijn een zaak van iedereen.
Uit die studie en de vele reacties uit het onderwijsveld blijkt dat scholen nu onvoldoende uitgerust zijn om op een coherente manier met een divers publiek om te gaan. We moeten accepteren dat leerkrachten niet aan alle verwachtingen kunnen voldoen die het onderwijs vandaag toegewezen krijgt. Ze zijn geen therapeut, politieagent of maatschappelijk werker. Hun taak bestaat op de eerste plaats uit goed les geven en dat met respect voor elk kind. Wordt het daarom geen tijd om na te denken over welke rol we de school in onze snel wijzigende samenleving toebedelen?
Samenlevingsopbouw vindt dat de school de plek moet zijn waar alle kinderen met eender welke achtergrond, zich volledig kunnen ontplooien. De klassieke schoolse vormen van kennisoverdracht zijn daarbij heel belangrijk. Maar ze zijn niet voldoende. Kinderen moeten op school ook meer kunnen spelen, sporten en van cultuur genieten. Dit is geen taak voor de leerkrachten alleen, maar voor de hele lokale gemeenschap. Daarom moet de buurt dichter bij de school betrokken worden. Spontaan denken we daarbij aan sportclubs of muziekacademies, maar het betrekken zo’n verenigingen is niet genoeg. Ook welzijnsorganisaties hebben een rol te spelen. Zo kan een school bijvoorbeeld ook veel opsteken van de expertise van een lokale migrantenvereniging.
Bovendien moeten ouders elkaar op school kunnen ontmoeten, zelfs na de schooluren. Daarbij is het van groot belang dat ook maatschappelijk kwetsbare gezinnen, die de school vaak als bedreigend ervaren, zich er welkom voelen. De school moet ten aanzien van die gezinnen in eerste instantie goodwill tonen. Zo kunnen ze de school als een positieve en ondersteunende sociale context ervaren. Dit gebeurt liefst via initiatieven met andere ouders. In Vlaanderen zouden de vele ouderverenigingen hierbij een belangrijke rol kunnen vervullen. Op die manier vergroot de draagkracht van maatschappelijk kwetsbare gezinnen en stijgen de onderwijskansen van hun kinderen.
We vinden hier het warm water niet mee uit. Dit concept, wat ook wel eens Brede School genoemd wordt, maakt noodgedwongen steeds meer opgang. Die aanpak heeft een positiefeffect op de slaagkansen van alle leerlingen, verhoogt de betrokkenheid van de gezinnen en zorgt ervoor dat leerkrachten zich op de eerste plaats weer met lesgeven kunnen bezig houden.Vandaag blijkt dat maar liefst 30 procent van de scholen niet in staat is om een antwoord tebieden op de vele maatschappelijke vragen die hun kant op komen. Alweer zijn het de maatschappelijk kwetsbare kinderen die hier het eerste slachtoffer van dreigen te worden. Samenlevingsopbouw weigert dit te accepteren. Daarom moeten ook andere actoren hun verantwoordelijkheid opnemen en scholen met hun expertise ondersteunen. Het beleid moet een kader scheppen waarin scholen, zorgdiensten en de lokale gemeenschap samenwerken. Zo maken we kinderen en hun families sterk.
Auteurs Luc Vanden Bogaerde en Geert Schuermans
namens Samenlevingsopbouw Oost-Vlaanderen, Samenlevingsopbouw Gent, RISO Vlaams Brabant en Samenlevingsopbouw Vlaanderen
|